-
Risicokleuters helpen met lezen en spellen
Toetsen in groep 2 kunnen duidelijk maken dat voor sommige kleuters het komende leesleerproces niet zonder risico’s is. Wat kan je dan concreet doen om de risico’s te verminderen en het kind in groep 3 een veilige start te geven? Hoe zorg je ervoor dat je recht doet aan de kleuter, terwijl je toch met letters werkt? -
Spelling op z’n best
In dit boek beschrijven de auteurs zeven bouwstenen voor effectief spellingonderwijs in het basisonderwijs. Ze laten zien hoe het spellingonderwijs zó kan worden ingericht, dat betere resultaten het gevolg zijn. Voor meer informatie en bestellen -
Onterecht overschat
Doorlopende leerlijnen Taal en Molukse leerlingen.
Taalvaardigheden Nederlands bepalen voor een aanzienlijk deel de successen van jongeren in hun schoolloopbaan, en daarmee hun kansen op de arbeidsmarkt.
Het Landelijk Steunpunt Educatie Molukkers (LSEM) heeft onderzoek gedaan naar de taalvaardigheid van Molukse leerlingen. Gebleken is dat er een kloof ligt tussen de Cito-uitkomsten en het beeld dat leerkrachten en directies van hun Molukse leerlingen hebben. -
Slimme taal (vernieuwd)
Leerstofpakket bedoeld voor (hoog)begaafde leerlingen uit de groepen 3 t/m 8 van de basisschool voor wie de leerkracht uitdagende leerstof nodig heeft op het gebied van het onderwijs in de Nederlandse taal en lezen. De lessen zijn geactualiseerd en geschikt gemaakt voor gebruik binnen Acadin, de digitale leeromgeving voor talentvolle leerlingen in het basisonderwijs. -
Taalontwikkelend werken in een doorgaande lijn
Van peutereducatie naar kleuteronderwijs : handleiding professionalisering taal en jonge kind. De handleiding is geschreven voor en met leidsters en coördinatoren in de kinderopvang en peuterspeelzalen en leerkrachten van groep 1 en 2. Het gezamenlijke ontwikkeltraject had als doel het werken in de speelzalen en de basisschool beter op elkaar af te stemmen en een doorlopende (taal)leerlijn te ontwikkelen die door het veld wordt gedragen en in het veld is uitgeprobeerd en van voorbeelden is voorzien. -
"Ze kunnen niet meer spellen." Kan de Taalunie er wat aan doen?
Naar aanleiding van alarmerende berichten in de media over studenten, en zelfs onderwijsmensen, die niet meer kunnen spellen, heeft de Taalunie zich voorgenomen om na te gaan of het werkelijk om een (onderwijs)probleem gaat en zo ja, of zij een bijdrage kan leveren aan de oplossing ervan -
Op Woordenjacht
Het boek Op Woordenjacht laat zien hoe je kansen kunt grijpen en kansen kunt creëren voor alle kinderen in alle groepen. Het boek bevat een groot aantal praktijkvoorbeelden en is zo opgezet dat je in elk hoofdstuk gemakkelijk in en uit kunt stappen. Daarnaast is er aandacht voor de theoretische achtergronden van woordenschatonderwijs en is het boek te gebruiken als handleiding voor de implementatie op schoolniveau. -
Mondelinge taalvaardigheid in het basisonderwijs
Een inventarisatie van empirisch onderzoek.
Resultaten van de zesde literatuurstudie binnen het project Het Taalonderwijs Nederlands Onderzocht (HTNO). Deze studie behandelt het domein mondelinge taalvaardigheid. Achtereenvolgens komen onderzoeken aan de orde die gericht zijn op: doelstellingen, beginsituatie van de leerling, onderwijsleermateriaal, onderwijsleeractiviteiten, instrumentatie en evaluatie. Een korte nabeschouwing geeft inzicht op de vraagstelling en de conclusies van het onderzoek. -
Leerstoflijnen begrippenlijst en taalverzorging beschreven
Uitwerking van het referentiekader Nederlandse taal voor het domein begrippenlijst en taalverzorging op de basisschool.Het referentiekader onderscheidt voor taal vier domeinen. Deze publicatie betreft de uitwerking van het vierde domein, de leerstoflijnen voor begrippenlijst en taalverzorging. -
Vakken in samenhang
Een digi(bord)boek voor samenhang tussen kunstzinnige oriëntatie, taal en wereldoriëntatie. De publicatie is bedoeld voor schoolteams in het primair onderwijs die – met name in de midden- en bovenbouw – voor de vakgebieden kunstzinnige oriëntatie, taal en wereldoriëntatie gebruik willen maken van de mogelijkheden van een digi(bord)boek. -
Fonemisch bewustzijn, werkmap voor leerkrachten van groep 1 en 2 van de basisschool
Fonemisch bewustzijn staat voor 'het bewustzijn van klanken in woorden'. Een belangrijk onderdeel van beginnende geletterdheid, omdat het bijdraagt aan een goede leesstart in groep 3. Met deze werkmap kunnen leerkrachten gestructureerd en didactisch verantwoord werken aan het fonemisch bewustzijn. -
Taal 100 : opbrengstgericht interactief taalonderwijs op de basisschool
Het Taal100-boek bevat voor alle taaldomeinen beschrijvingen van wat er bekend is aan evidence-based didactiek en hoe u die didactiek inzet in de klas en daarbuiten. Tevens bevat het boek een heel nieuwe manier om te zorgen dat alle leerkrachten van de school de juiste didactiek gaan toepassen. Taal100 is het door Sardes en Expertisecentrum Nederlands ontwikkelde vervolg op de Taallijn. -
Praten met volle mond
Dit boek bevat concrete praktijkvoorbeelden van de manier waarop een pedagogisch medewerker met rijk en correct taalgebruik de mondelinge taal van jonge kinderen kan stimuleren. In de hoeken, buiten, bij het voorlezen, tijdens het verschonen van de luiers en het aantrekken van de jasjes, enzovoort. -
Een nieuw curriculum voor lezen? : uw leerlingen met succes op weg naar lezen op 1F en 2F
Praktische beschrijving van het proces om te komen tot een doorlopende leerlijn voor taal, om leerlingen te brengen tot referentieniveau 1F en 2F, uitgewerkt voor het lezen van zakelijke teksten. Met een vertaling van de gevolgen van de referentieniveaus voor de praktijk. De publicatie laat zien welke stappen een aantal PO- en VO-scholen heeft gezet om via een opbrengstgerichte werkwijze te komen tot een nieuw curriculum voor lezen, gebaseerd op de referentieniveaus. Bevat veel voorbeelden, tips en ‘do’s’ voor leraren in zowel het PO als het VO. - Inspectie rapport onderwijs in tekstschrijven
De inspectie heeft op scholen onderzocht hoe les wordt gegeven in het schrijven van teksten, ook wel stellen genoemd. Aanleiding van dit onderzoek is dat het leren schrijven van teksten een onderdeel is van het taalonderwijs.De kwaliteit van het schrijfonderwijs anno 2009 laat op verschillende onderdelen te wensen over.
- Spelenderwijs het getalbegrip meten bij kleuters
Verloopt de ontwikkeling van het getalbegrip van uw leerlingen zoals het moet? De map Als kleuters leren tellen is opnieuw uitgegeven en biedt leerkrachten en remedial teachers spelactiviteiten om spelenderwijs het getalbegrip te kunnen meten en volgen. Hierdoor krijgt u een beeld van de mogelijkheden en ontwikkeling van uw leerlingen.
-
Een nieuw curriculum voor lezen? Uw leerlingen met succes op weg naar lezen op 1F en 2F
Praktische beschrijving van het proces om te komen tot een doorlopende leerlijn voor taal, om leerlingen te brengen tot referentieniveau 1F en 2F, uitgewerkt voor het lezen van zakelijke teksten. Met een vertaling van de gevolgen van de referentieniveaus voor de praktijk. De publicatie laat zien welke stappen een aantal po- en vo-scholen heeft gezet om via een opbrengstgerichte werkwijze te komen tot een nieuw curriculum voor lezen, gebaseerd op de referentieniveaus. Bevat voorbeelden, tips en ‘do’s’ voor leraren in zowel het po als het vo. - Leerstoflijnen lezen beschreven : uitwerking van het referentiekader Nederlandse taal voor het leesonderwijs op de basisschool
Dit boek bevat leerstoflijnen voor het leesonderwijs die leiden naar het fundamenteel niveau voor het eind van de basisschool 1F en het streefniveau 1S. De lijnen worden uitvoerig verantwoord en de auteurs geven karakteristieken van het leesonderwijs in de groepen 1/2, 3/4, 5/6 en 7/8.
- Omslag in taal
In de publicatie portretteert de Inspectie tien basisscholen die hun taalonderwijs op een inspirerende manier hebben verbeterd. In de portretten laat de inspectie de scholen zelf aan het woord. Grote en kleine scholen, in de stad en op het platteland, scholen met kinderen van hoogopgeleide ouders en kinderen met een niet-Nederlandstalige achtergrond; de scholen die geportretteerd worden, zijn zeer divers. Bij de publicatie horen tien filmpjes die een beeld geven van de wijze waarop scholen te werk zijn gegaan. Deze filmpjes zijn hier te bekijken.
Taalbeschouwing, een inventarisatie van empirisch onderzoek in basis- en voortgezet onderwijs
Resultaten van de vijfde literatuurstudie binnen het project Het Taalonderwijs Nederlands Onderzocht (HTNO). Dit project inventariseerde het empirisch onderzoek naar taalonderwijs in het basisonderwijs dat is uitgevoerd tussen 1969 en 2004. Deze studie behandelt het domein taalbeschouwing. Achtereenvolgens komen onderzoeken aan de orde die gericht zijn op: doelstellingen, beginsituatie van de leerling, onderwijsleermateriaal, onderwijsleeractiviteiten, instrumentatie en evaluatie. Een verschil met de vier voorgaande studies is dat in deze publicatie ook het onderzoek in het voortgezet onderwijs wordt beschreven. Daarom werd in dit deelonderzoek samengewerkt met het zusterproject Het Schoolvak Nederlands onderzocht (HSNO).
- Kennismaken met de referentieniveaus in po: 14 Vragen en antwoorden
De komst van referentieniveaus roept een aantal vragen op. Het Steunpunt Taal en Rekenen PO heeft de meest gestelde vragen met de antwoorden op een rijtje gezet.
- Kennismaken met de referentieniveaus in po: suggesties voor bespreking in het team
Deze kwaliteitskaart geeft vier suggesties om de referentieniveaus met het schoolteam of met de teams van verschillende scholen van een bestuur te bespreken. Deze suggesties zijn geformuleerd als opdrachten die in duo’s of kleine groepjes kunnen worden uitgevoerd. Op deze manier kunnen de teamleden nadenken over wat de referentieniveaus inhouden en kunnen betekenen voor het onderwijs op hun school en de overgang van het primair naar het voortgezet onderwijs.
- Help mij op dreef te komen: Hulp bij stagnerende automatisering
In dit artikel van Fried van Beek wordt beschreven dat automatiseren de sleutel is tot vlot en correct leren lezen. Sommige leerlingen hebben extra hulp en aanwijzingen nodig om deze vaardigheid te ontwikkelen. Aangegeven wordt hoe docenten dit proces kunnen bevorderen. Artikel is verschenen in: Remediaal, tijdschrift voor leer- en gedragsproblemen in het vo/bve, 11 (2010/2011) nr. 1, - Zoetermeer : Uitgeverij Betelgeuze.
- Informatiekrant Referentieniveaus taal en rekenen
Deze informatiekranten over de referentieniveaus taal en rekenen zijn tot stand gekomen met financiële steun van het ministerie van OCW. De po-krant is samengesteld door SLO, PO-Raad, WEC-raad. Bijdragen zijn geleverd door: de Inspectie van het Onderwijs en de onderwijsondersteunende instellingen: APS, Cito, CPS, Expertisecentrum Nederlands, Freudenthal Instituut, KPC Groep en CINOP.
- Woordenschatontwikkeling in het basisonderwijs: een inventarisatie van empirisch onderzoek
Resultaten van de vierde literatuurstudie binnen het project Het Taalonderwijs Nederlands Onderzocht (HTNO). Dit project inventariseerde het empirisch onderzoek naar taalonderwijs dat is uitgevoerd tussen 1969 en 2004. Deze studie behandelt het domein woordenschat. Hierbij komt zowel de inhoudelijke kant (lexicaal en semantisch) als de vormelijke kant (morfologisch) van woordenschatontwikkeling aan de orde.
- Het benutten van taalkansen : voorbeelden uit drie peuterspeelzalen en drie basisscholen
Op de peuterspeelzaal en in de onderbouw van de basisschool is er voor alle kinderen veel gelegenheid is om spelenderwijs taal te ontwikkelen. Hierbij is het belangrijk dat ouders, leidsters en leerkrachten alle taalkansen (leren) benutten die er door de dag heen zijn. Dit portrettenboek geeft een beeld van de taalpraktijk van drie peuterspeelzalen en de onderbouw van drie basisscholen in Enschede en 's-Hertogenbosch.
- Zaakvakken en taal : twee vliegen in één klap
Publicatie voor leerkrachten van groep 5 tot en met 8 waarin de auteurs laten zien dat in de context van de zaakvakken bij uitstek betekenisvol aan mondelinge en schriftelijke taalvaardigheden en aan woordenschat gewerkt kan worden. Door kinderen bij het zaakvakonderwijs veel mogelijkheden te bieden tot actief en interactief taalgebruik worden kennis van de wereld en taalvaardigheid in samenhang gestimuleerd. -
Leerstoflijnen schrijven beschreven
De invoering van het Referentiekader taal en rekenen stelt het basisonderwijs voor de vraag langs welke weg de eindniveaus 1F en 1S/2F te bereiken zijn. Hoe is de opbouw van de leerstof voor de verschillende domeinen over de groepen 1 tot en met 8? Welke didactiek is geschikt om die leerstof in de verschillende groepen aan de orde te stellen? Een serie van vier publicaties, elk over één van de domeinen van het taalonderwijs, wil antwoord geven op deze vragen. De voorliggende publicatie bevat een uitwerking van doorlopende leerlijnen voor het schrijfonderwijs. -
Schrijven in het basisonderwijs
Rapportage over de resultaten van de eerste literatuurstudie binnen het project 'Het Taalonderwijs Nederlands Onderzocht': over het domein Schrijven. Achtereenvolgens komen onderzoeken aan de orde die gericht zijn op: doelstellingen, beginsituatie van de leerling, onderwijsleermateriaal, onderwijsleeractiviteiten, instrumentatie en evaluatie. Een korte beschrijving geeft inzicht op de vraagstelling en de conclusies van het onderzoek. - Ouders: Thuis in leeropbrengsten taal en rekenen
De brochure biedt ouders handreikingen om zicht te krijgen op leeropbrengsten op het gebied van taal en rekenen. De publicatie is uitgegeven in het kader van het project 'Thuis in taal en rekenen'. Dit project heeft tot doel het partnerschap tussen school en ouder te stimuleren om tot betere leeropbrengsten te komen. De brochure is vooral bedoeld voor de oudergeleding in medezeggenschapsraden en er wordt onder andere ingegaan op de manier waarop deze geleding een rol kan spelen bij het volgen van leeropbrengsten door ouders. Elk hoofdstuk wordt afgesloten met praktische tips voor de ouders.
- Compacten van taal (in Excelformaat)
Bewerkbare routeboekjes in excel-formaat. De nieuwste versies van de taalmethodes Taal Actief, Taaljournaal, Taal in Beeld, Zin in Taal, Taalleesland, Taalfontein, Taalverhaal en Taal op Maat zijn gecompact en weergegeven in routeboekjes. Naar aanleiding van de grote vraag vanuit scholen zijn nu ook routeboekjes toegevoegd in excel-formaat, zodat aangepast kunnen worden conform de behoeften van school en leerlingen.
- Spelling in het basisonderwijs
Rapportage over de resultaten van de derde literatuurstudie binnen het project 'Het Taalonderwijs Nederlands Onderzocht': over het domein Spelling. Achtereenvolgens komen onderzoeken aan de orde die gericht zijn op: doelstellingen, beginsituatie van de leerling, onderwijsleermateriaal, onderwijsleeractiviteiten, instrumentatie en evaluatie. Een korte beschrijving geeft inzicht op de vraagstelling en de conclusies van het onderzoek.
- Niveaubeschrijving 1F in leerlingentaal
Als onderdeel van een publicatie van APS die in ontwikkeling is vindt u hier alvast beschrijving van de referentieniveaus Lezen voor 1F waarmee leerlingen zelf kunnen inschatten op welk niveau leesteksten zitten en op welk niveau ze zelf functioneren. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Bert de Vos.
- Niveaubeschrijving 2F in leerlingentaal
Als onderdeel van een publicatie van APS die in ontwikkeling is vindt u hier alvast beschrijving van de referentieniveaus Lezen voor 2F waarmee leerlingen zelf kunnen inschatten op welk niveau leesteksten zitten en op welk niveau ze zelf functioneren. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Bert de Vos.
- Kwaliteitskaarten taalonderwijs
Op deze website staan kwaliteitskaarten voor verschillende onderdelen van het taalonderwijs. Het gaat om kwaliteitskaarten voor: didactiek van het taalleesonderwijs, aanvankelijk technisch lezen, leesbevordering, voortgezet technisch lezen en woordenschat. De kwaliteitskaarten bevatten praktische handvatten voor het taalonderwijs.
- Meer en beter woorden leren
Kinderen moeten vele duizenden woorden leren, de verschillen zijn groot en de woordenschatachterstanden zijn hardnekkig. In de publicatie wordt ingegaan op het klaren van die klus. Vervolgens worden de opbrengsten van theorievorming en toegepast taalonderzoek die belangrijk zijn voor het onderwijs worden in beeld gebracht. Ook worden aanbevelingen gedaan die niet alleen evidence-based, maar ook praktisch haalbaar zijn. Het gaat daarbij niet alleen om verhoging van de kwaliteit van de woordenschatlessen per klas, maar ook om een doorgaande lijn van groep 1 tot en met groep 8. Tot slot wordt de implementatie op schoolniveau behandeld.
- Hoezo dyslexie? : voorlichtingsfilms dyslexie (dvd)
De dvd bevat drie films. De eerste is bedoeld voor een breed publiek en gaat over dyslexie in het gehele onderwijs. De tweede film bevat informatie over dyslexie in het (speciaal) basisonderwijs, terwijl de derde film ingaat op dyslexie in het voortgezet onderwijs. Elke film laat zien wat dyslexie inhoudt en wat het belang is van tijdige herkenning. Daarnaast bevat de film informatie over een gerichte aanpak voor thuis en op school.
- Leerlingen over dyslexie (dvd)
Op deze dvd vertellen dyslectische leerlingen hun eigen verhaal, waarin ze aangeven hoe belangrijk leraren voor hen zijn en welke resultaten ze halen bij een adequate aanpak van dyslexie. Duidelijk wordt ook wat de gevolgen zijn als de school leerlingen met dyslexie niet serieus neemt.
- De school over de drempel! : aan de slag met referentieniveaus
De brochure bevat een stappenplan om de beleidsadviezen uit het rapport 'Over de drempels met taal' (2008) van de commissie Meijerink te vertalen naar de eigen schoolpraktijk. De brochure bevat ook een aantal opmerkingen over de betekenis van de referentieniveaus voor het versoepelen van de overgang tussen primair en voortgezet onderwijs.
- Taalrijk techniek
Het boek bevat twee uitwerkingen van projecten in de groepen 3 en 4 waarbij taalverwerving en techniek samengaan. De voorbeelden zijn exemplarisch voor scholen die op zoek zijn naar de integratie van techniek in het taalonderwijs. Binnen de technische thema’s zijn vele activiteiten gericht op taal-, lees- en schrijfontwikkeling mogelijk.
- Een doorgaande leeslijn 3 tot 13-jarigen
De serie ondersteunt basisscholen bij het realiseren van een doorgaande lijn in het taal-leesonderwijs. De serie bestaat uit vijf delen, die gaan over de verschillende aspecten van het taal-leesonderwijs.
- Lezen in het basisonderwijs
Inventarisatie van empirisch onderzoek naar begrijpend lezen, leesbevordering en fictie.
- Schrijven in het basisonderwijs
Een inventarisatie van empirisch onderzoek in het perspectief van leerplanontwikkeling.
- Doorgaan met taal
Programma voor studenten en opleiders op mbo- of hbo-niveau. Aan de hand van verschillende activiteiten leren zij over de taalontwikkeling van jonge kinderen van 2 tot 7 jaar, het verzorgen van taalonderwijs aan deze groep en te reflecteren hierop.
- Taal maar dan anders! Een andere aanpak van taal op de basisschool
Dit is een boekje voor iedereen die nieuwsgierig is naar hoe taalonderwijs op een andere manier vorm kan krijgen. Het boekje is op de eerste plaats bedoeld om innovatieve scholen te inspireren. Het beschrijft hoe er aan taal wordt gewerkt vanuit een totaalvisie bij Wittering.nl, een vernieuwende school in Rosmalen.
- Aan de slag met taal en techniek.16 activiteiten voor de groepen 3 en 4 van het primair onderwijs
Map met 16 door leerkrachten ontworpen/herschreven activiteiten voor de groepen 3 en 4 waarmee vakoverstijgend met taal en techniek gewerkt kan worden. Met twee doelen: meer ruimte voor techniek in het onderwijsprogramma en techniek benutten als een praktische lescontext voor de taalverwerving en ontwikkeling van kinderen.