- Achterstandbestrijding en referentieniveaus voor taal en rekenen in het vo
Brochure om scholen en besturen te informateren over de achtergronden en de bestrijding van de achterstanden, en ter voorbereiding op de referentieniveaus. Er wordt ook ingegaan op de invulling van het toezicht op deze beide thema’s. Op deze manier wil de inspectie duidelijkheid verschaffen over wat scholen te doen staat en wat zij van de inspectie kunnen verwachten.
- Handreiking schoolexamen Nederlands havo/vwo
Herziening naar aanleiding van het referentiekader taal. Bij de herziening van de examenprogramma’s havo/vwo in 2007 publiceerde SLO de Handreiking schoolexamen Nederlands havo/vwo. Het doel van de handreikingen is om leraren en scholen op weg te helpen bij de vormgeving van het schoolexamen. In 2011 is het examenprogramma Nederlands voor havo/vwo opnieuw gewijzigd in verband met de invoering van het referentiekader taal en rekenen. Deel I van de publiatie werkt de wijzigingen die hiermee samenhangen uit. In deel II is de Handreiking schoolexamen Nederlands havo/vwo uit 2007 integraal opgenomen.
-
"Ze kunnen niet meer spellen." Kan de Taalunie er wat aan doen?
Naar aanleiding van alarmerende berichten in de media over studenten, en zelfs onderwijsmensen, die niet meer kunnen spellen, heeft de Taalunie zich voorgenomen om na te gaan of het werkelijk om een (onderwijs)probleem gaat en zo ja, of zij een bijdrage kan leveren aan de oplossing ervan - Beter lezen: lesmaterialen van een pilot
Voor een succesvolle doorstroming van vmbo-tl naar havo en vervolgstudies is voldoende leesvaardigheid – vooral in functioneel of studerend lezen – essentieel. Het niveau van de doorstromer uit vmbo-tl sluit echter meestal niet aan bij het niveau dat wenselijk is in havo en hbo, namelijk niveau 3F respectievelijk 4F zoals dat geformuleerd is in het Referentatiekader taal en rekenen. In samenwerking met CSG Het Noordik in Almelo heeft SLO een leestraject uitgevoerd met als doel het inventariseren van de lacunes in de leesvaardigheid van vmbo-tl leerlingen. Het traject, bestaande uit vijf lessen, kan ook gebruikt worden bij het verbeteren van de leesvaardigheid. -
Van 12 tot 18 (april 2011) - Special taal en rekenen
In deze special na een voorwoord van minister Bijsterveldt een aantal artikelen rondom de referentieniveaus taal en rekenen. Zo wordt in de artikelen onder andere in gegaan op de examens in het mbo, de pilots op de snijvlakken van de onderwijssectoren, de voorbereiding op invoering van de referentieniveaus in het vo in 2014 en tot slot komt ook de leerling aan het woord. -
Servicedocument wijziging van onder andere Examenbesluit VO
Een servicedocument voor het vo bij het (concept)ontwerpbesluit voor wijziging van het Eindexamenbesluit VO, het Staatsexamenbesluit VO en het Examen- en kwalificatiebesluit WEB, zoals dat op 8 juni 2011 voor internetconsultatie is gepubliceerd. Dit servicedocument beschrijft de belangrijkste wijzigingen voor het voortgezet onderwijs. -
Lezen onder de loep
In de publicatie 'Lezen onder de loep' wordt antwoord gegeven op vragen die docenten Nederlands en vakdocenten vmbo en mbo kunnen hebben rond lezen. Het referentiekader taal en de abstracte beschrijvingen van de doorlopende leerlijn voor het lezen van zakelijke teksten wordt toegelicht. Ook biedt deze publicatie voorbeelden van teksten en leesopdrachten. -
Een nieuw curriculum voor lezen? : uw leerlingen met succes op weg naar lezen op 1F en 2F
Praktische beschrijving van het proces om te komen tot een doorlopende leerlijn voor taal, om leerlingen te brengen tot referentieniveau 1F en 2F, uitgewerkt voor het lezen van zakelijke teksten. Met een vertaling van de gevolgen van de referentieniveaus voor de praktijk. De publicatie laat zien welke stappen een aantal PO- en VO-scholen heeft gezet om via een opbrengstgerichte werkwijze te komen tot een nieuw curriculum voor lezen, gebaseerd op de referentieniveaus. Bevat veel voorbeelden, tips en ‘do’s’ voor leraren in zowel het PO als het VO. -
Op weg met taal en rekenen!
De map ‘Op weg met taal en rekenen!’ bevat vier mogelijke beleidsvarianten voor de implementatie van de referentieniveaus taal en rekenen in het vo. Er zijn veel factoren die bepalend zijn voor een succesvol taal- en rekenbeleid. Iedere school is uniek, heeft eigen ambities en ook de complexiteit is per school vaak sterk verschillend. Met de vier varianten van de map is dan ook zeker geen volledig scala aan mogelijkheden nagestreefd. Er zijn vele varianten denkbaar, ook combinaties van deze vier. -
Taalbeschouwing, een inventarisatie van empirisch onderzoek in basis- en voortgezet onderwijs
Resultaten van de vijfde literatuurstudie binnen het project Het Taalonderwijs Nederlands Onderzocht (HTNO). Dit project inventariseerde het empirisch onderzoek naar taalonderwijs in het basisonderwijs dat is uitgevoerd tussen 1969 en 2004. Deze studie behandelt het domein taalbeschouwing. Achtereenvolgens komen onderzoeken aan de orde die gericht zijn op: doelstellingen, beginsituatie van de leerling, onderwijsleermateriaal, onderwijsleeractiviteiten, instrumentatie en evaluatie. Een verschil met de vier voorgaande studies is dat in deze publicatie ook het onderzoek in het voortgezet onderwijs wordt beschreven. Daarom werd in dit deelonderzoek samengewerkt met het zusterproject Het Schoolvak Nederlands onderzocht (HSNO). -
De koppeling van centrale examens Nederlands aan referentiekaders
In dit artikel van Theun Meestringa & Hans de Vries komt de vraag aan de orde of de examens leesvaardigheid Nederlands uit het voortgezet onderwijs te koppelen zijn aan niveaus van het Europees Referentiekader en wat zo’n koppeling zou laten zien.
Opgenomen in Levende Talen Tijdschrift 11(2010)2, p.13-21 - Concretisering referentieniveaus schrijven en lezen
Om de niveaus van het Referentiekader taal, dat onlangs wettelijk is vastgelegd, concreet te maken, heeft SLO zich met een docentenpanel gericht op de volgende vragen: Welke voorbeelden zijn in het voorgezet onderwijs te vinden van schrijfproducten en lees- en schrijfopdrachten op de vier niveaus van het Referentiekader taal? En hoe verhoudt het werken met het Referentiekader taal zich tot de praktijkkennis en -ervaring van docenten Nederlands? Deze publicatie bevat voorbeelden op niveau 1F, 2F, 3F of 4F, met een toelichting waarom de opdracht en/of het schrijfproduct als treffend voorbeeld beoordeeld is, hoe die voorbeelden zijn gevonden en welke inzichten het werken met het Referentiekader heeft opgeleverd.
- Taalgericht de vakken in!
Ze zijn er al jaren: didactische ideeën voor taalontwikkeling in de vakles. Maar hoe ziet een taalgerichte lessenserie er nu uit? Werkt de taalgerichte vakdidactiek en zijn de doelen realistisch? Deze brochure presenteert de inzichten over taalgericht vakonderwijs die het ontwikkelen van 13 lesbrieven heeft opgeleverd, introduceert de lesbrieven, geeft aan waar de lesbrieven per vak verschillen en hoe met het materiaal gewerkt kan worden. Ook wordt verslag gedaan van het ontwikkelingsproces van de prototypes.
- 13 Prototypen van taalgerichte vaklessen
Er zijn dertien prototypische lessenseries van het Platform Taalgericht Vakonderwijs, verdeeld over vijf leergebieden en drie niveaus van het voortgezet onderwijs verschenen. Het zijn beproefde voorbeelden van taalgericht vakonderwijs in verschillende vakken voor onderbouw vo, bovenbouw vmbo en de tweede fase van het vo.
- Informatiekrant Referentieniveau taal en rekenen
Deze informatiekranten over de referentieniveaus taal en rekenen zijn tot stand gekomen met financiële steun van het ministerie van OCW. De krant is samengesteld door SLO.
Bijdragen zijn geleverd door: de Inspectie van het Onderwijs, VO-Raad, het Steunpunt taal en rekenen vo,en de onderwijsondersteunende instellingen: APS, Cito, CPS, Expertisecentrum Nederlands, Freudenthal Instituut, KPC Groep en CINOP.
- IJking referentiekader taal en examenprogramma's Nederlandse taal vmbo, havo en vwo
Om meer duidelijkheid te scheppen over de verankering (en consequenties daarvan) van de referentieniveaus in het voortgezet onderwijs heeft SLO van het Ministerie van OCW de opdracht gekregen om daarvoor mogelijke scenario's te schetsen.
Om die vraag adequaat te kunnen beantwoorden, heeft SLO allereerst de examenprogramma's en kerndoelen van taal/Nederlands voor havo/vwo en vmbo geanalyseerd op basis van de referentieniveaus.
Bij de publicatie hoort een bijlage. Deze kunt u hier downloaden.
- Niveaubeschrijving 1F in leerlingentaal
Als onderdeel van een publicatie van APS die in ontwikkeling is vindt u hier alvast beschrijving van de referentieniveaus Lezen voor 1F waarmee leerlingen zelf kunnen inschatten op welk niveau leesteksten zitten en op welk niveau ze zelf functioneren. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Bert de Vos.
- Niveaubeschrijving 2F in leerlingentaal
Als onderdeel van een publicatie van APS die in ontwikkeling is vindt u hier alvast beschrijving van de referentieniveaus Lezen voor 2F waarmee leerlingen zelf kunnen inschatten op welk niveau leesteksten zitten en op welk niveau ze zelf functioneren. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Bert de Vos.
- Leerlingen over dyslexie (dvd)
Op deze dvd vertellen dyslectische leerlingen hun eigen verhaal, waarin ze aangeven hoe belangrijk leraren voor hen zijn en welke resultaten ze halen bij een adequate aanpak van dyslexie. Duidelijk wordt ook wat de gevolgen zijn als de school leerlingen met dyslexie niet serieus neemt.
- Hoezo dyslexie? : voorlichtingsfilms dyslexie (dvd)
De dvd bevat drie films. De eerste is bedoeld voor een breed publiek en gaat over dyslexie in het gehele onderwijs. De tweede film bevat informatie over dyslexie in het (speciaal) basisonderwijs, terwijl de derde film ingaat op dyslexie in het voortgezet onderwijs. Elke film laat zien wat dyslexie inhoudt en wat het belang is van tijdige herkenning. Daarnaast bevat de film informatie over een gerichte aanpak voor thuis en op school.
- Handreiking voor Implementatie bij het Protocol Dyslexie Voortgezet Onderwijs
De publicatie biedt handvatten voor een integrale aanpak van dyslexie op scholen voor voortgezet onderwijs. Speciaal samengesteld voor ondersteuners van scholen die aan de hand van het Protocol Dyslexie Voortgezet Onderwijs vorm willen geven aan een geïntegreerd dyslexiebeleid. De handreiking is gebaseerd op de ervaringen uit een aantal pilotscholen.
- Signaleringsinstrument bij het Protocol Dyslexie Voortgezet Onderwijs (dvd)
Signaleringsinstrument waarop het zinnendictee in drie verschillende spreektempo's weergegeven wordt. Het bevat een langzame versie voor het Praktijkonderwijs (6 zinnen), een langzame versie voor het vmbo (8 zinnen) en een snellere voor het havo/vwo (10 zinnen).
- Protocol Dyslexie Voortgezet Onderwijs : Deel 1 - Achtergronden, beleid en implementatie
Het protocol biedt scholen een werkwijze aan om te komen tot een eenduidige en effectieve begeleiding van leerlingen met dyslexie in het voortgezet onderwijs. Het eerste deel van het protocol beschrijft dyslexie en de gevolgen die leerlingen ervan ondervinden in het voortgezet onderwijs.
- Protocol Dyslexie Voortgezet Onderwijs : Deel 2 - Signalering, diagnose en begeleiding
Het protocol biedt scholen een werkwijze aan om te komen tot een eenduidige en effectieve begeleiding van leerlingen met dyslexie in het voortgezet onderwijs. Het tweede deel is bestemd voor docenten en gaat in op signalering, diagnostiek en begeleiding van dyslectische leerlingen voor de verschillende vakken. Bevat tevens een cd-rom met o.a. vragenlijsten, formulieren en scans.
- Quickscan taal
Digitaal instrument waarmee scholen snel inzicht krijgen in de stand van zaken ten aanzien van taal op hun school. In welke fase van ontwikkeling bevindt de school zich? Welke succesfactoren zijn al aanwezig en welke nog niet? Deze nulmeting kan helpen de juiste strategie te bepalen voor het opstellen of verder ontwikkelen van een taalbeleidsplan.
- Lezen! : achtergronden en ideeën om het leesonderwijs te verdiepen en te variëren
Het boek bevat handige tips en lesvoorbeelden voor de praktijk van het onderwijs in begrijpend lezen. Het geeft informatie over wat werkt in een school die leerlingen beter wil laten lezen.
- En wat doen we met Nederlands? : taal competenties Nederlands ontwikkelen in contextrijk onderwijs
De publicatie (met dvd) bevat materialen en ideeën voor docenten die met leerlingen willen werken aan vakoverstijgende projecten of prestaties.
- De koppeling van centrale examens Nederlands aan referentieniveaus
In dit verslag staat de vraag centraal naar het verband tussen de examens leesvaardigheid Nederlands en het Common European Framework of Reference for Languages (Europees Referentiekader, ERK) van de Raad van Europa (2001).
- Het volgen van de ontwikkeling in taalvaardigheid Nederlands bij leerlingen (havo/vwo)
In 2008 ontwikkelde SLO samen met docenten van UniC en het Vathorstcollege, scholen voor havo en vwo in Utrecht en Amersfoort, niveaubeschrijvingen voor vijf vaardigheden: lezen, schrijven, spreken, gesprekken voeren en luisteren.
- Een kwestie van beginnen. Beleid maken op taal
Deze publicatie geeft een drietal voorbeelden van taalbeleidsplannen op verschillende scholen voor voortgezet onderwijs. Ook de wijze waarop deze plannen tot stand komen wordt besproken. Verder is een overzicht van brochures en adressen opgenomen die behulpzaam kunnen zijn bij het maken van beleid op taal.
- Taal integraal. Wegen naar taalgericht onderwijs
Welke rol speelt de Nederlandse taal bij succesvol leren van leerlingen in het voortgezet onderwijs? Hoe ziet goed taalbeleid er op school en in de klas uit?
Het tot stand brengen van een krachtige, taalrijke leeromgeving op scholen voor voortgezet onderwijs is de doelstelling van deze publicatie. Het werken aan integraal taalbeleid door de totale schoolorganisatie staat hierbij centraal.
- Het schoolvak Nederlands opnieuw onderzocht
Een praktijkgerichte rapportage waarin het onderzoek naar het vak Nederlands uit de afgelopen tien jaar wordt beschreven, en waarin wordt nagegaan wat we nu wel en niet weten over het onderwijs in dat vak.